De veulens komen er weer aan!

 

 

Echt voorjaar is het nog niet, maar er worden al weer aardig wat veulens geboren. Ieder jaar blijkt dat er soms eenvoudige dingen mis gaan. Tijd om bij een aantal van deze missers eens stil te staan.
Het veulen wordt geboren zonder antilichamen in zijn bloed. Deze krijgt het met de biest. Tot het moment dat het veulen voldoende biest heeft gedronken is het dus niet beschermd tegen virussen en bacteriën.
Het is belangrijk dat de merrie biest heeft van goede kwaliteit (met veel antistoffen) en dat het veulen deze snel en in voldoende hoeveelheid opdrinkt. Door de merrie goed te enten tegen influenza en tetanus zorgen we voor een goede bescherming van het veulen.
Ook voor wormen is het jonge veulen gevoelig, dus ontworm de merrie nog een keer twee tot vier weken voor de verwachte geboorte. Het veulen moet geboren worden in een schone omgeving om zo min mogelijk besmetting op te lopen tot het moment van voldoende biestopname.


Er zijn merries die de biest al laten lopen vóór de geboorte van het veulen. Biest wordt maar één keer gevormd in het uier.
Als het voor de geboorte op de grond belandt is dat jammer en gevaarlijk voor het veulen, want dit drinkt dan melk in plaats van biest. Vang deze biest op en vries het in. Ontdooien in warm water (max. 40 graden) en niet in de magnetron omdat de antilichamen dan kapot gaan. Er is ook kunstbiest van redelijke kwaliteit maar de echte is altijd beter.
Zorg voor rust in de stal bij de geboorte.


Is een merrie dichtgezet dan moet ze opengemaakt worden omdat de hechtingen anders lelijk kunnen uitscheuren. Het openmaken kan ruim van te voren gebeuren omdat het exacte moment van de geboorte nooit te voorspellen is.
Als de merrie met rust wordt gelaten verloopt de geboorte veel vlotter. Is er nadat de merrie is gaan liggen en begint te persen na 10 minuten nog niets zichtbaar dan moet gecontroleerd worden of het veulen goed ligt. Ook als het veulen uitgedreven is niet direct de box inlopen. Het veulen of de merrie openen bijna altijd zelf het vlies dat om de neus van het veulen zit. Gebeurt dat niet vlot na het veulenen dan moet het veulen daarbij geholpen worden.
Zodra de navelstreng breekt is het veulen afhankelijk van de zuurstof die het door de neus binnen krijgt. Na de geboorte stroomt er nog vrij veel bloed door de navelstreng naar het veulen. Hoe langer het veulen rustig achter de merrie blijft liggen hoe meer bloed het van de nageboorte krijgt. Op die manier kan het veulen nog wel bijna de helft van al zijn bloed krijgen.
De navelstreng breekt op een vaste plek, ongeveer 2 cm onder de navel. Afbinden is niet nodig tenzij de navelstreng in een zeer uitzonderlijk geval niet breekt of blijft bloeden. Het is wel belangrijk de navel te desinfecteren met blauwspray of betadinejodium.
Door een klein beetje bloed af te nemen van het veulen is op eenvoudige wijze vast te stellen of het veulen voldoende antilichamen heeft gekregen met de biest. Als dat niet het geval is kan er de eerste dag nog extra (kunst)biest gegeven worden of in een later stadium een plasmatransfusie.

 

In de fotoreportage van de geboorte van een veulen zijn de verschillende stadia zichtbaar. Ook na de geboorte  kunnen er nog verschillende problemen ontstaan waar in de volgende artikelen apart aandacht aan wordt gegeven:

de veulenprik diarrhee
veulensterfte en het gele veulen het darmpek
veulenziekte plasproblemen


Kegelen: een harsachtige substantie op de spenen. Kegelen betekent dat de geboorte meestal binnen 24 uur begint.
De merrie wordt onrustig en loopt met afgehouden staart door de stal.
Dat kan ze ook doen bij valse weeën, soms weken voor de geboorte maar dan heeft ze niet gekegeld.
De waterblaas breekt.
De merrie is nat van achteren. Het veulen moet nu binnen 15 minuten geboren zijn.
De merrie ligt en kijkt naar achteren.
Er zijn pootjes zichtbaar in het vlies.
De merrie begint wat meer buikpers te maken om het veulen uit te drijven.
De geboorte vordert.
Het tweede voorpootje is zichtbaar.
Ze schiet al aardig op.
Het hoofd is geboren maar zit nog in het vlies.
Een gezond veulen opent zelf het vlies om zijn neus.
De merrie kijkt wat ze
heeft gepresteerd.
Er stroomt bloed van de nageboorte naar het veulen.
Hoe langer hoe beter.
Rust in de stal!
Met rust laten.
De nageboorte moet de kans krijgen los te laten van de baarmoederwand
en het veulen krijgt nog steeds bloed.
  
fotografie: uilkje